۱۰ اشتباه رایج در نصب انکر شیمیایی
10 اشتباه رایج در نصب انکر شیمیایی
مقدمه
در پروژههای عمرانی، صنعتی، تأسیساتی و مقاوم سازی و بهسازی لرزهای کیفیت اتصالات نقش مستقیمی در ایمنی، دوام و موارد فنی مرتبط با شرایط سازه دارد. یکی از روشهای اتصال به بتن، روش POST INSTALL می باشد که میان مهارهای کاشتنی مرسوم انکرهای شیمیایی هم با توجه به موارد و مباحث فنی و اقتصادی پروژه همواره میان پیشنهادات فنی جهت ایجاد اتصال حضور دارد.
با این حال، حتی بهترین محصولات موجود در بازار نیز در صورت اجرای نادرست نمیتوانند عملکرد واقعی خود را ارائه دهند. بخش قابل توجهی از مشکلات در اتصالات ایجاد میشود ناشی از خطاهای نصب انکر است و نه کیفیت محصول.
چرا نصب صحیح انکر شیمیایی اهمیت دارد؟
انکر شیمیایی بر اساس ایجاد پیوند میان بتن و میلگرد یا راد عمل میکند. هرگونه نقص در این فرآیند میتواند باعث کاهش ظرفیت باربری و یا حتی عملکرد نامناسب اتصال شود.
مزایای نصب صحیح عبارتاند از:
بهره گیری از حداکثر ظرفیت باربری انکر شیمیایی در اتصال،جلوگیری از ترکخوردگی بتن،افزایش طول عمر سازه،کاهش هزینههای تعمیر
همچنین نگهداری،دستیابی به ظرفیت طراحیشده مهندس محاسب.
اشتباهات متدوال و معایب آنها
تمیز نکردن سوراخکاری پس از انجام این فرایند
مهمترین عامل کاهش مقاومت انکر شیمیایی
پس از سوراخکاری مقدار زیادی گرد و غبار بتن داخل سوراخکاری ایجاد شده باقی میماند. اگر این ذرات به درستی از سوراخکاری تخلیه نشوند و اصطلاحا عملیات تمیزکاری سوراخکاری به درستی انجام نشود، چسبندگی بین بتن و انکر شیمیایی کاهش یافته و عملا به جای ایجاد چسبندگی به بتن، این چسبندگی به لایهای از گرد و غبار انجام میشود.
پیامدها
کاهش چسبندگی بین بتن و انکر شیمیایی
افت ظرفیت باربری
افزایش احتمال خرابی Pull-Out(بیرون آمدگی کاشت)
روش صحیح تمیز کردن سوراخکاری
تخلیه گرد و غبار اولیه با استفاده از دمیدن هوا به داخل سوراخکاری با استفاده ازپمپ باد
تمیزکاری ثانویه با استفاده از برس زنی به وسیله برس استاندارد مطابق با تأییدیه محصول
در نهایت دمیدن هوا به داخل سوراخکاری به عنوان آخرین مرحله تمیزکاری سوراخکاری
انتخاب قطر نامناسب سوراخکاری
هر سیستم انکر شیمیایی دارای قطر سوراخکاری مشخصی مطابق با تأییدیه محصول است. کوچکتر یا بزرگتر انتخاب کردن مته جهت سوراخکاری با هدف استفاده از چسب کاشت کمتر یا بیشتر نسبت به مقدار توصیه شده عملکرد اتصال را مختل میکند.
مشکلات ناشی از انتخاب مته با قطر نادرست
مصرف بیش از حد انکر شیمیایی در سوراخکاری ها با قطر بیشتر
کاهش درگیری مکانیکی در سوراخکاری های انجام شده با قطر کمتر
افت ظرفیت کششی و برشی انکر شیمیایی(چسب کاشت)
رعایت نکردن عمق کاشت
عمق کاشت یکی از پارامترهای کلیدی در طراحی انکر شیمیایی است. عمق کاشت با توجه به بارگزاری و شرایط بتن طراحی می شود که رعایت نکردن عمق کاشت پیشنهادی، محل اتصال در پروژه را با تبعات ذیل مواجه میکند:
نتایج
کاهش مقاومت کلی اتصال متناسب با طراحی
شکست زودهنگام اتصال
افزایش احتمال خرابی Pull-Out(بیرون آمدگی کاشت)
افزایش احتمال ترک خوردگی بتن
کاهش بهره گیری از ظرفیت باربری متناسب با طراحی
تزریق نادرست انکر شیمیایی در سوراخکاری
در اجرای انکر شیمیایی در ابتدا مطابق با تأییدیه محصول R-KEX II شرکت رولپلاگ به میزان 10 سانتی متر اولیه باید تخلیه شود. همچنین مطابق با تأییدیه مذکور به میزان 70 درصد عمق سوراخکاری باید با انکر شیمیایی پر شود. ضمنا نیازی به آغشته کردن بدنه آرماتور یا راد به چسب کاشت نمی باشد و حتی این موضوع به توسط تأییدیه مردود اعلام شده است.
نتیجه و نشانههای اجرای اشتباه
خروج حباب هوا
توزیع نامناسب رزین
کاهش ظرفیت انکر شیمیایی
ترکیب ناصحیح دو جزء انکر شیمیایی
بالا رفتن احتمال شکست در اتصال مورد نظر
استفاده از انکر شیمیایی ترکیب نشده
همانطور که در بند فوق اشاره شد در ابتدای خروج مواد از کارتریج، نسبت اختلاط رزین و هاردنر کاملا باید به درستی انجام گیرد. اگر این موضوع رعایت نشود و مطابق با تأییدیه ETA 21/0244 و ETA 13/0585 بخش اولیه انکر خارج نشود و ترکیب دو جزء انجام نگیرد سوراخکاری های اولیه ای که توسط انکر پر می شوند صحیح نبوده و تبعات زیر را به همراه دارد.
پیامدها
گیرش ناقص و عدم عمل آوری انکر شیمیایی و خشک نشدن چسب کاشت
کاهش شدید مقاومت در اتصالاتی که در ابتدای شروع به کار شروع به تزریق می شود
احتمال شکست اتصال در سوراخکاری های اولیه
نصب میلگرد یا راد دارای آلودگی سطحی
وجود روغن، گریس، زنگزدگی شدید یا گرد و غبار روی سطح میلگرد یا راد مانع چسبندگی مناسب میشود.
در نتیجه باعث :
کاهش پیوند بین رزین و فولاد،افت مقاومت کششی،کاهش دوام اتصال،کاهش بهره برداری از ظرفیت حداکثری در اتصال می شود.
جابهجایی انکر قبل از اتمام زمان گیرش مطابق با تأییدیه محصول
گاها همکاران دستگاه اجرا و یا پیمانکاران محترم ممکن است پس از نصب راد یا میلگرد اقدام به جا به جایی مجدد آن کنند و یا گاها پیش از اتمام گیرش اولیه مطابق با تأییدیه محصول بارگذاری را شروع کنند. (تبعات بارگذاری زودهنگام در ادامه این مقاله و در بند بعدی مورد بررسی قرار میگیرد.)
این کار سبب می شود راد یا میلگرد به درستی در سوراخکاری قرار نگرفته و در نتیجه آن اتصال را با مشکلات زیر مواجه کند.
مشکلات ایجاد شده
ایجاد حباب در رزین،کاهش سطح تماس،افت ظرفیت باربری
بارگذاری زودهنگام
یکی از متداولترین خطاهای نصب در انکرهای شیمیایی اعمال بار پیش از تکمیل زمان گیرش می باشد.
عواقب
شکست اتصال،کاهش ایمنی اتصال
نکته مهم
زمان گیرش در دماهای مختلف متفاوت است و باید از تأییدیه محصول بررسی شود.
عدم توجه به دمای بتن
دمای بتن تأثیر مستقیمی بر فرآیند گیرش انکر شیمیایی دارد.این موضوع بر خلاف تصور عمومی جا افتاده در پروژه ها می باشد و دمای گیرش انکر شیمیایی باید با اندازه گیری دمای بتن و با توجه جدول درج شده در تأییدیه آن استخراج شود.
در دمای پایین
گیرش کندتر میشود،زمان بارگذاری افزایش پیدا میکند.
در دمای بالا
گیرش سریعتر و به تبع آن زمان کارپذیری کاهش مییابد.
احتمال خطای اجرایی بیشتر میشود.
رعایت نکردن فاصله از لبه و فاصله بین انکرها
حتی اگر نصب بهدرستی انجام شود، عدم رعایت فاصلههای طراحی میتواند موجب ایجاد شکست در بتن می شود. فواصل درست جهت کاشت یا نصب توسط همکاران تیم فنی شرکت حفیظ سازه آریا، با مدل سازی در نرم افزار EASY FIX ،همانند عمق کاشت و قطر آرماتور یا راد مناسب، قابلیت ارائه در قالب دفترچه محاسبات خروجی گرفته شده از نرم افزار را دارا می باشد.
نتایج
- احتمال افزایش شکست در بتن مخصوصا شکست از نوع SPILITTING
- ترکخوردگی
- کاهش ظرفیت باربری
علائم کاهش مقاومت انکر شیمیایی
در بسیاری از پروژهها میتوان از روی برخی نشانهها متوجه وجود ایراد در نصب شد:
- حرکت بولت هنگام اعمال بار
- مشاهده ترک در اطراف سوراخکاری
- بیرون کشیده شدن انکر پیش از اعمال بارگذاری و یا بارگذاری کمتر از حد طراحی شده
- وجود حفره در اطراف اتصال
چک لیست اجرای صحیح انکر شیمیایی
پیش از نصب:
انتخاب محصول مناسب، بررسی قطر و عمق سوراخ، کنترل وضعیت بتن، آمادهسازی ابزار نصب
هنگام نصب:
تمیزکاری کامل سوراخ، دور ریختن چسب کاشت اولیه، تزریق از انتهای سوراخ کاری، نصب صحیح میلگرد یا راد
پس از نصب:
رعایت زمان گیرش، جلوگیری از لرزش، بارگذاری پس از گیرش نهایی
چرا استفاده از انکر شیمیایی رولپلاگ توصیه میشود؟
محصول R-KEX II شرکت رولپلاگ از رزین اپوکسی خالص (PURE RESIN EPOXY) ساخته شده است.
انتخاب محصول مناسب تنها بخشی از اجرای اصولی انکر شیمیایی است. رعایت دقیق اصول نصب نیز نقش مهمی در دستیابی به حداکثر عملکرد، ایمنی و دوام در پروژه دارد.
شرکت حفیظ سازه آریا بهعنوان تنها نمایندگی رسمی شرکت رولپلاگ در ایران، با همکاری تیم فنی رولپلاگ و حضور در پروژههای مختلف، همواره تلاش میکند محصولی متناسب با آییننامههای داخلی ارائه دهد. این شرکت همچنین با آموزش نیروها و اعضای فعال در پروژهها کمک میکند تا انکرها علاوه بر انتخاب صحیح، بهدرستی اجرا شوند.
جمع بندی
بیشتر مشکلات مربوط به عملکرد این انکرها ناشی از خطاهای نصب است. تمیز نکردن سوراخکاری، انتخاب اشتباه قطر و عمق سوراخ، تزریق نادرست انکر شیمیایی، بارگذاری زودهنگام و عدم رعایت شرایط محیطی از مهمترین عواملی هستند که باعث کاهش مقاومت میشوند.
رعایت دستورالعملهای اجرایی، استفاده از نیروهای متخصص و انتخاب محصولات استاندارد میتواند ظرفیت واقعی اتصال را تضمین کرده و ایمنی سازه را در بلندمدت افزایش دهد.